Sunday, November 19, 2017

ဢေးသျႅၼ်းရႅၼ်ႉၵိင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈသွင် ၼႂ်းလိုမ်လိၼ်ဢေးသျႃး

 

ၼႂ်းသဵၼ်ႈမိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် ဢေးသျႃး ပီႊ 2015 ၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် တီႈသွင် ၼႆ ၸုမ်းဢေးသျႅၼ်းရႅၼ်ႉၵိင်း (Aisan Ranking) ဢၼ်ထတ်းသၢင်ႁၢႆးငၢၼ်း ၵၼ်ႊၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ၶွင် မိူင်းဢေးသျႃးၶဝ် ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉ။

 ၼႂ်းသဵၼ်ႈ ဢေးသျႅၼ်းရႅၼ်ႉၵိင်း ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် GDP သေ သွၼ်ႇၼပ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇ ၼိသ်ႇတၢၼ်ႇ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလိုမ်လိၼ်ဢေးသျႃးသေ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်တီႈ သွင်။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼိူင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၼိူင်ႈပီႊလႂ် ၵွၺ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၵုၼ်ႇ ဢၼ်ၵိုင်ႇ 1,711 တေႃႇလႃႇၵွၺ်းၼႆ ၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၸီႉၼႄဝႆႉ။ ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူၵ်းတႅမ်ႇၽိတ်းပိူင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ပိူင်လူင်ဢၼ်ၼိူင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ ၵွတ်းၽၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းပင်းၵလႃးတဵသျ်ႉ ဢၼ်တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်ၵွၺ်းမီး ၼိူင်ႈပုၼ်ႈၼႂ်းသၢမ်ပုၼ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၶဝ် မီးၼမ်လိူဝ် မိူင်းမၢၼ်ႊ သၢမ်ပုၼ်ႈသေ ၼိူင်ႈၵေႃႉလႂ်ၼိူင်ႈပီႊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၵုၼ်ႇသိၼ် ဢၼ်ၵိုင်ႇ 2,083 တေႃႇလႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် တီႈသၢမ် ၼႂ်းဢေးသျႃး၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ၼီးသျႃးၼႆႉ ၼိူင်ႈၵေႃႉလႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၵုၼ်ႇသိၼ် ဢၼ်ၵိုင်ႇ 5,214 တေႃႇလႃႇသေ ၼမ်လိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႊ 3,503 တေႃႇလႃႇ ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း မိူဝ်ႈၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 24 ဝၼ်း ပီႊ 2016 ၶွင် Global Finance Magazine ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ႁဵတ်းပၼ် ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၊ သဵၼ်ႈၾၢႆႇၵႃႉၶၢႆ လႄႈ GDP ၊ ၶၢဝ်ႇၾၢႆႇငိုၼ်းတွင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇၼႄဝႃႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ 185 မိူင်း ၼၼ်ႉ မိူင်းဢႃႇၾရီႉၵႃႉပွတ်းၵၢင် ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်း ၽၢၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈၼိူင်ႈသေ ၶွၼ်ႇၵူဝ်ႇ ၊ မႃႇလႃႇဝီႇ ၶဝ် ၵပ်းတၢမ်းၵၼ်ဝႆႉ။ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈ ၾႃႉ မၢႆ(55)သေ ဢၼ်ၽၢၼ်လိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ မီး 54 မိူင်းၵွၺ်းၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းၶႃႇတႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းလိုမ်လိၼ်ဢေးသျႃး ဢၼ်ပဵၼ်လိုမ်လိၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၊ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းမၢၵ်ႈမီးလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈ ၾႃႉသေ  တၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းဢေးသျႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆတႄႉ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၸၼ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ ၶွင် Global Finance ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် GDP(PPP) ၶွင် ၸိုင်ႈမိူင်းၼိူင်ႈမိူင်းသေ သွၼ်ႇၼပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ တႅၵ်ႈသဵင်ႇႁၢင်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၸၼ်ႉယူႇသဝ်းၵူၼ်း၊ ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇယူႇသဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶၼ်ငိုၼ်း ပီႊဢၼ်သွၼ်ႇၼပ်ႉ လႄႈ ၶိုၼ်းတႅၵ်ႈသဵင်ႇ တင်း PPP  သေ ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉ တင်းၶၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

တေႃႇယီႇယီႇမျိၼ်ႉ ၶူးမေႃလူင် ပေႃးၵၢၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃႈၵုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ "ပေႃးပဵၼ် PPP ၼႆ ယူႇတီႈႁႅင်းသိုဝ်ႉငိုၼ်းသေ မိူင်းမၢၼ်ႊ တေဢမ်ႇၵႃႊၶၼ်ယႂ်ႇတၢၼ်ႇ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး ၊ ၼီႇပေႃး ၶဝ်လႄႈ သိုဝ်ႉလႆႈၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈသွၼ်ႇပႃး ၊ ႁႅင်းသိုဝ်ႉလႄႈၵႃႊၶၼ်ၵေႃႈ တေလႆႈသွၼ်ႇပႃး" ၼႆယဝ်ႉ။

တႃႇသွၼ်ၼပ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်း မၢၵ်ႈမီးလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼၼ်ႉ မီးသွင်ပိူင် ၊ ပိူင်ၼိူင်ႈတႄႉ ဢဝ်လၢႆး GDP သေ တႅၵ်ႈဝႆႉ ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇၼပ်ႉ လွင်ႈမၢၵ်ႈမီးသႅၼ်းယႂ်ႇ ၊ ၵူၺ်းၵႃႊ မိူဝ်ႈပိုတ်ႇတီႈ ပွင်ႇ မိူင်းမၢၵ်ႈမီးလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တေဢဝ်တီႈပွင်ႇဢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၼိူင်ႈလင် ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼိူင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႈမီးၵႃႊႁိုဝ် ၼႆသေ တႅပ်းတတ်းဢဝ်ၵွၺ်း ၊ ယွၼ်ႉၶေႃႈ ၼၼ်ႉလႄႈ မၵ်းမၼ်ႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈမုၼ်း GDP ငိုၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းၼိူင်ႈၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Purchasing Power Parity (PPP) ၼႆႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း မိူဝ်ႈတႅၵ်ႈသဵင်ႇ လွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈ လွင်ႈယူႇသဝ်းၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ ၊ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ၽိူဝ်ႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ဢၼ်တေ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈငိုၼ်းၶဝ်ႈတေႉတေႉ ၽိတ်းပိူင်ႈၼၼ်ႉ လၢႆး PPP  ၼႆႉ သွၼ်ႇၼပ်ႉ ဝူၼ်ႉပႃး ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇ ယူႇသဝ်း လႄႈ ၶၼ်ငိုၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႊ ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈတႅၵ်ႈသဵင်ႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းၵႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်လႄႈ ၊ မိူဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ငိုၼ်းၶဝ်ႈ ၵူၼ်းၼိူင်ႈၵေႃႉလႂ်လႄႈသင် ၊ ငဝ်းလၢႆး ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူဝ်ႈတႅၵ်ႈသဵင်ႇ လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်တိုၼ်းပဵၼ် လႄႈသင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် လႆႈၸႂ် လွၵ်းလၢႆးတႅၵ်ႈ ဢၼ်ၼႆႉ လိူဝ်သေ တၢင်ႇဢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။          

ဢိင်ဢၢင်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢေးသျႅၼ်းရႅၼ်ႉၵိင်း သေ 

ႁၵ်ႉၶိူဝ်းႁၢၼ် ပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈတႆး ပႃးၼႂ်း ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သႅၼ်ပၢႆး သွႆႉ 4 မၢႆ 5 ဝႆႉယူႇဢေႃႈ။

https://www.facebook.com/voiceoftaivot

Share

ၽူႈၶဝ်ႈတူၺ်း မီးၵႃႊႁိုဝ်

We have 36 guests and no members online